Menu
- Odpowiedz
- Spis wątków
- Napisz nowy wątek
- Spis kategorii
- Szukaj
- Zaloguj się
- Przypomnij mi moje hasło!
- Zarejestruj się
- Gramatyka polska

 
Witam Cię na moim forum! Możesz tu pisać o wszystkim, co jest związane z tematyką poruszaną na mojej witrynie.
Forum witryny Grzegorza Jagodzińskiego » Językoznawstwo ogólne » Przywitanie i Berlin »

Strony, które warto odwiedzić
Wszystkie fora czyta aktualnie 1 osób
» Dodaj swoją reklamę «
- r e k l a m a -

Ostatnia wiadomość w wątku: 2006-06-08 14:17:58 napisana przez grzegorj
Pokaż ostatnią wiadomość

Wyświetlam 2 wiadomości na 1 stronie
^Slawomir
Użytkownik lokalny

Napisanych postów: 5
Ostatni post: 2007-02-20 02:53:32


Napisz prywatna wiadomosc do tego autora
1. Przywitanie i Berlin Odpowiedz
2006-06-06 02:11:46 | URL: #
    Przede wszystkim chciałbym się serdecznie przywitać. Cieszę się bardzo z istnienia tej strony, powoli ją od jakiegoś już czasu wchłaniam.. Dziś zauważyłem link do forum, poierwszym wrażeniem było zaskoczenie, sądząc po ilości postów wydawało się, że tematyka niezbyt modna.. zobaczyłem jednak daty - forum powstało na dniach? Tym bardziej czuję się zmobilizowany do zabrania głosu!

A moje pytanie jest krótkie: skąd pochodzi nazwa miasta Berlin?

Na wikipediach niemieckiej i angielskiej (ale polskiej już nie) znalazłem informację jakoby nazwa miała się wywodzić z słowiańskiej sylaby 'berl'.. która to jakoby miała oznaczać 'bagno'.. faktycznie, tereny mogły być bagniste.. obok osada Kopanica.. ale jakie to słowo? W Polsce jest Barlinek.. Może "barłóg" też ma z tym coś wspólnego? Berło? (tak czy siak jakie jest źródło?) Jakie to nieznane mi słowo, słowa wykorzystują temat "berl-"?

Na stronie pl.sci.historia jest wyjaśnienie Skąd pochodzi nazwa miasta Berlin?.. "To starosłowiańska nazwa bagna."

Niestety takie wytłumaczenie z ww. przyczyn nie przekonuje mnie..


(44)

grzegorj
Administrator

Napisanych postów: 34
Ostatni post: 2013-03-10 13:19:00
GG: 505176
ICQ: 18280409


Napisz e-mail do autora Odwiedź stronę domową autora Napisz prywatna wiadomosc do tego autora
2. RE: Berlin Odpowiedz
2006-06-08 14:17:58 | URL: #
    Witam gorąco!

Forum rzeczywiście jest bardzo młode, dopiero raczkuje , stąd znikoma liczba postów.

> skąd pochodzi nazwa
> miasta Berlin?

Sprawa rzeczywiście nie jest taka prosta, jak starają się to przedstawić niektórzy. Wiadomo na pewno jedynie to, że wyraz ten ma etymologię słowiańską, ale od jakiego wyrazu pochodzi i co dokładnie oznaczał ten wyraz, to już kwestie sporne.

> Na wikipediach
> niemiecki
> j
i angielskiej (ale polskiej już nie)
> znalazłem informację jakoby nazwa miała się
> wywodzić z słowiańskiej sylaby 'berl'.. która to
> jakoby miała oznaczać 'bagno'..

W niektórych kręgach rozpowszechniło się mniemanie, że nasi przodkowie byli mieszkańcami bagien (jak to złośliwie zauważa Bańkowski, "małpoludami z bagien"), stąd i "bagnista" leksyka była jakoby w języku Słowian nad wyraz rozwinięta. Były nawet próby wywodzenia nazwy własnej Słowian od miejsc bagnistych... i chyba trochę podobnie jest z Berlinem - stąd właśnie popularność tej etymologii. Ale wróćmy ad rem.

Istnieje co najmniej kilka etymologii nazwy Berlin. Wypunktuję je tu po kolei.

1

> faktycznie,
> tereny mogły być bagniste.. obok osada Kopanica..
> ale jakie to słowo?

Rekonstruowane prasłowiańskie *bьrlъ 'kałuża, bagno, brud'. Etyymologia jest indoeuropejska (słowo jest rodzime) i opiera się zarówno o dane zewnętrzne: litew. burlas (brud, błoto) i dalej greckie phorytós 'śmieci, rzeczy niepotrzebne' < PIE *bhor- ~ *bhr-, jak i o dane wewnętrzne, słowiańskie. Tu mamy przede wszystkim serbo-chorwackie brljaga 'kałuża', brljati 'brudzić, plamić', bułgarskie бъ´рлок 'kałuża'.

> W Polsce jest Barlinek.. Może
> "barłóg" też ma z tym coś wspólnego?

Prawdopodobnie tak, trzeba jednak pamiętać, że etymologia tego wyrazu też sprawia problemy. Litewskie burlungis to 'miejsce grząskie', bułg. бърлóк to 'pomyje' (inny akcent niż w przykładzie wyżej cytowanym), polskie barłóg też miało kiedyś znaczenie 'brud', później 'podściółka ze słomy'.

Wygląda więc na to, że oba wyrazy są spokrewnione. Czy z tej rodziny wyrazowej wywodzi się także Berlin, nie wiadomo.

Tu warto jeszcze wspomnieć o rozwoju psł. grupy *-ъr-, która w polskim dała -ar- (stąd Barlinek), ale w innych językach słowiańskich często er lub zgłoskotwórcze r. Stąd różnica Berlin : Barlinek.

2

> Berło?

Wyraz ten, oznaczający pierwotnie pałkę, pręt, żerdź, prawdopodobnie jest pożyczką z bawarskiego ferel, będącego wynikiem rozwoju starogórnoniemieckiego ferala, które z kolei zapożyczono z łacińskiego ferula 'patyki, gałązki'. Zaświadczony jest też słowiański wyraz berlin oznaczający rodzaj narty. Co mają jednak wspólnego narty, patyki czy nawet berła z nazwą miasta, tego do końca nie wiadomo, stąd ta etymologia budzi uzasadnione wątpliwości.

3

Pewni etymologowie utrzymują, że Berlin to pierwotnie Bedlin. Wyraz ten miał oznaczać 'strażnicę, posterunek'. Wyraz ten ma z kolei związek z niezachowanym w polskim czasownikiem bъ děti 'czuwać' (por. budzić = 'uczynić kogoś czuwającym', starorus. бдеть 'czuwać'). Tutaj *Bed-, podobnie jak ros. бод- (w бодрствова ть) wywodzić by się miało od słow. bъ d- z jerem, stąd wymiany samogłosek.

4

Według kolejnego poglądu, Berlin to nazwa odosobowa, wywodząca się od imienia władcy niegdyś tam panującego. I tak, zakłada się istnienie słowiańskiego imienia Berl, albo też Bral. W tym ostatnim przypadku chodziłoby o zdrobnienie od Bratosław, a sama nazwa miasta byłaby zniekształcona w ustach Niemców, od pierwotnego *Bralin.

5

Kolejna etymologia wiąże Berlin z ptakiem o nazwie bargiel lub bargieł, dziś znanemu raczej jako kowalik. W tym wypadku Berlin < *Barglin (albo *Berglin z uwagi na niepolski rozwój grupy -ъr-). Etymologię tę uprawdopodobnia istnienie osoby o imieniu Bargieł, na cześć której nazwano miejscowość w okolicach Suwałk: Bargłów.

Dla porządku dodam, że istnieje cały szereg innych, mniej lub bardziej fantastycznych etymologii, wiążących Berlin z niedźwiedziem (niem. Bär), wzgórzem lub twierdzą na wzgórzu (staropolskie bardo, stąd nazwa miejscowości Bardo), brodem (jakoby Berlin < *Brodlin), wartą/strażnicą (Berlin < *Wartlin).

* Przepraszam za nadmiarowe spacje w niektórych miejscach, ale kod tego forum pozostawia wiele do życzenia niestety


Grzegorz Jagodziński
Wyświetlam 2 wiadomości na 1 stronie


Użytkownik: Gość
Status: Niezalogowany

Statystyki
Na forum jest 1 użytkowników. W tym: 0 zalogowanych, 1 gości
Na forum znajduje się 108 wiadomości w 55 wątkach.

:: Odpowiedz :: Spis wątków :: Napisz nowy wątek :: Spis kategorii :: Szukaj :: Zaloguj się :: Przypomnij mi moje hasło! - Zarejestruj się

 
Forum dyskusyjne obsługiwane przez
free4web.pl - Darmowe narzędzia dla webmastera